Συμμετοχή του 1ου Πειραματικού ΓΕΛ Καρδίτσας στο Erasmus+ SchoolFaN (Schools against Fake News for a Cooler Future)

 

Κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους 2025-2026, το 1ο Πειραματικό Γενικό Λύκειο Καρδίτσας συμμετείχε στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα Erasmus+ SchoolFaN (Schools against Fake News for a Cooler Future), ένα καινοτόμο πρόγραμμα που στοχεύει στην ενδυνάμωση των νέων απέναντι στην παραπληροφόρηση σχετικά με την κλιματική αλλαγή.

Η δράση υλοποιήθηκε στο τμήμα Β5 της Β΄ Λυκείου στο πλαίσιο του μαθήματος της Βιολογίας Γενικής Παιδείας, με υπεύθυνη εκπαιδευτικό τη Μαρία Σουνιδάκη (ΠΕ04.04). Στόχος της δράσης ήταν η ανάπτυξη δεξιοτήτων κριτικής σκέψης, επιστημονικού και ψηφιακού γραμματισμού, ώστε οι μαθητές να μπορούν να αναγνωρίζουν και να αποδομούν ψευδείς ειδήσεις (fake news) που αφορούν την κλιματική αλλαγή.

Η υλοποίηση της δράσης βασίστηκε στη μεθοδολογία της Επιστήμης των Πολιτών (Citizen Science), δίνοντας στους μαθητές την ευκαιρία να συμμετάσχουν ενεργά σε μια πραγματική ερευνητική διαδικασία. Μέσα από συνεργατικές δραστηριότητες αναζήτησαν αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αξιολόγησαν την αξιοπιστία τους με συγκεκριμένα επιστημονικά κριτήρια και κατέγραψαν τα αποτελέσματά τους στην πλατφόρμα του προγράμματος.

Πριν από την εφαρμογή στην τάξη, η υπεύθυνη εκπαιδευτικός συμμετείχε σε πρόγραμμα επιμόρφωσης διάρκειας 26 ωρών, όπου εκπαιδεύτηκε στις αρχές της επιστήμης των πολιτών, στις τεχνικές αναγνώρισης της παραπληροφόρησης και στις παιδαγωγικές προσεγγίσεις που προτείνει το πρόγραμμα SchoolFaN.

Καθοριστική υπήρξε η επιστημονική υποστήριξη της ελληνικής ομάδας του έργου, με ακαδημαϊκή συντονίστρια τη Δρ Ευαγγελία Μαυρικάκη, Καθηγήτρια του Τμήματος Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Διευθύντρια του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών «Διδακτική και Δημόσια Κατανόηση των Φυσικών Επιστημών και των Ψηφιακών Τεχνολογιών» και πρώην Διευθύντρια του Ερευνητικού Ινστιτούτου «Περιβάλλον, Κλιματική Αλλαγή και Ποιότητα Ζωής: Εκπαίδευση και Έρευνα». Η επιστημονική της καθοδήγηση, σε συνεργασία με τους ερευνητές του Πανεπιστημίου Αθηνών και τους διεθνείς εταίρους του προγράμματος, συνέβαλε ουσιαστικά στην επιτυχή εφαρμογή της δράσης στο σχολείο μας.

Κατά τη διάρκεια της δράσης οι μαθητές γνώρισαν τις έννοιες fake news, misinformation, disinformation, fact-checking και media literacy, ενώ εξοικειώθηκαν με τεχνικές επαλήθευσης πληροφοριών, όπως η διασταύρωση πηγών και η αξιολόγηση της αξιοπιστίας διαδικτυακού περιεχομένου.

Η εκπαιδευτική διαδικασία δεν περιορίστηκε στη θεωρία. Οι μαθητές εργάστηκαν σε ομάδες, συζήτησαν, επιχειρηματολόγησαν και αξιολόγησαν πραγματικά παραδείγματα αναρτήσεων που αφορούσαν την κλιματική αλλαγή. Με αυτόν τον τρόπο καλλιέργησαν δεξιότητες συνεργασίας, επιστημονικής τεκμηρίωσης και υπεύθυνης στάσης απέναντι στην πληροφορία.

Στο πλαίσιο της δράσης δημιουργήθηκαν σημαντικά μαθητικά παραδοτέα, όπως Οδηγός Επιβίωσης απέναντι στα Fake News, infographics, βάση δεδομένων "Fake vs Fact", flash cards με ερωτήσεις αξιολόγησης ειδήσεων, διαδραστικό quiz, καθώς και εκπαιδευτικά σενάρια και πλάνα μαθήματος για την ευαισθητοποίηση των μαθητών σχετικά με την κλιματική κρίση και την παραπληροφόρηση.

Η συμμετοχή στο πρόγραμμα προσέφερε στους μαθητές μια μοναδική εμπειρία μάθησης. Μέσα από αυθεντικές δραστηριότητες ανέπτυξαν κριτική σκέψη, βελτίωσαν τις δεξιότητές τους στην αξιολόγηση πληροφοριών και συνειδητοποίησαν τη σημασία της επιστημονικής τεκμηρίωσης πριν από την αποδοχή ή την αναπαραγωγή μιας είδησης.

Πέρα όμως από τις γνώσεις που απέκτησαν, οι μαθητές κατανόησαν ότι η αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης αποτελεί ευθύνη όλων μας. Σε μια εποχή όπου οι πληροφορίες διαδίδονται με μεγάλη ταχύτητα, η ικανότητα να ξεχωρίζουμε την επιστημονική αλήθεια από τον μύθο αποτελεί απαραίτητο εφόδιο για κάθε ενεργό πολίτη.

Η συμμετοχή του σχολείου μας στο πρόγραμμα SchoolFaN επιβεβαιώνει τη διαρκή προσπάθεια του 1ου Πειραματικού Γενικού Λυκείου Καρδίτσας να υλοποιεί καινοτόμες εκπαιδευτικές δράσεις που συνδέουν τη σχολική γνώση με τα σύγχρονα κοινωνικά ζητήματα, καλλιεργώντας στους μαθητές δεξιότητες που θα τους συνοδεύουν και πέρα από τη σχολική ζωή.

Η επιτυχής υλοποίηση της δράσης αναγνωρίστηκε και επισήμως, καθώς το 1ο Πειραματικό Γενικό Λύκειο Καρδίτσας έλαβε Βεβαίωση Συμμετοχής για το σχολικό έτος 2025–2026 στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα επιστήμης των πολιτών «SchoolFaN – Schools against Fake News for a Cooler Future». Η πιστοποίηση αυτή απονεμήθηκε από την επιστημονική ομάδα του προγράμματος ως αναγνώριση της επιτυχούς εφαρμογής της εκπαιδευτικής παρέμβασης, της συμμετοχής των μαθητών στις δράσεις επιστήμης των πολιτών και της συμβολής του σχολείου στην προώθηση της επιστημονικής σκέψης, του ψηφιακού γραμματισμού και της περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης. Η διάκριση αυτή αποτελεί ιδιαίτερη τιμή για τη σχολική μας κοινότητα και επιβεβαιώνει τη σημασία της συμμετοχής της σε ευρωπαϊκά εκπαιδευτικά προγράμματα υψηλής επιστημονικής και παιδαγωγικής αξίας.