Άρθρο γνώμης: Το νεανικό πρόσωπο της βίας

          Η βία στους νέους αποτελεί ένα από τα πιο πολυδιάστατα και πολυεπίπεδα ζητήματα που αφορούν την κοινωνία του σήμερα. Περιστατικά λεκτικής, σωματικής, ψυχολογικής βίας αποτελούν μέρος της καθημερινότητας πλέον και δυστυχώς οι ενέργειες για την εξάλειψή της είναι άκαρπες έως και μηδαμινές. Αδιαμφισβήτητα, το σχολείο αποτελεί την κύρια σκηνή που λαμβάνει χώρα αυτό το “θέατρο” του παραλόγου και δρα ως ένας χώρος απελευθέρωσης των παιδιών επιτρέποντας τους τέτοιες πράξεις. Ποια είναι πραγματικά ωστόσο η αιτία που πηγάζει το φαινόμενο αυτό στους νέους και ποιες οι συνέπειες που έρχονται ως φυσικό επακόλουθο;

          Η εποχή που διαβιώνουμε σήμερα εμφανίζει ποικίλες δυσκολίες σε αρκετούς τομείς. Συνεπώς τα κοινωνικά ζητήματα είναι πολλά και επιδρούν αρνητικά στην ψυχολογία του ατόμου και κυρίως του νέου που πάντα βρίσκεται ένα βήμα μπροστά. Το συνεχές στρες, η πίεση του σχολείου, ο ταχύτατος τρόπος ζωής σε συνδυασμό με την αποξένωση των ανθρώπων οδηγούν σε παραβατικές  συμπεριφορές. Με αυτόν τον τρόπο ο νέος νιώθει πως βρίσκει μια “ασπίδα” έτσι ώστε να καλυφθεί από τον συνεχές πόλεμο που δέχεται από τα “πρέπει” της κοινωνίας. Ταυτόχρονα, όλοι μας γνωρίζουμε πολύ καλά πως τα ποσοστά των χωρισμένων γονέων έχουν εκτοξευθεί στα ύψη σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες. Το γεγονός αυτό επηρεάζει σε τεράστιο βαθμό τους νέους οι οποίοι προσπαθούν να νιώσουν οι ίδιοι καλύτερα ξεσπώντας στους γύρω τους. Έτσι επιχειρούν να καταλαγιάσουν τα φουρτουνιασμένα νερά της ψυχικής τους “θάλασσας”. Το φαινόμενο αυτό παρατηρείται επίσης και σε οικογένειες με περιστατικά κακοποίησης, είτε σωματικής είτε ψυχικής. Τέλος, οφείλουμε να καταστήσουμε γνωστό στην κοινή γνώμη πως η καθολική επίδραση των Μ.Μ.Ε στρέφει τα παιδιά σε τεράστιο βαθμό προς βίαιες πράξεις. Η συνεχής προβολή γεγονότων που έχουν ως περιεχόμενο τη βία, προς οικονομικό όφελος των μέσων λόγω προβολής, οδηγούν τους νέους στην τέλεση παρόμοιων πράξεων. Το γεγονός αυτό είναι απολύτως κατανοητό καθώς οι νέοι δεν έχουν πλήρως ανεπτυγμένη την κριτική σκέψη και έτσι αδυνατούν να επεξεργαστούν ορθά την πληροφορία που δέχονται.

          Είναι φανερό πως το φαινόμενο της βίας έχει πολλές και διαφορετικές ρίζες για αυτό και η αντιμετώπιση του αποτελεί έργο ακατόρθωτο στα μάτια πολλών. Εκτός όμως από την προέλευση της βίας, είναι κρίσιμο να εξεταστεί και η επίδραση που έχει στους νέους.

          Όντας παιδί είσαι ευάλωτος από παντού. Ταυτόχρονα είσαι και ευαίσθητος. Σε αυτά τα χαρακτηριστικά του νέου στοχεύει η βία και επιδρά αρνητικά σε αυτόν. Το θύμα βίας εκτός από την βραχυπρόθεσμη  ψυχολογική συντριβή που νιώθει, είναι αποδεδειγμένο πως θα βιώσει και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες που σχετίζονται κυρίως με την ψυχική υγεία και παρουσιάζονται με την μορφή κατάθλιψης, διαταραχών ύπνου καθώς και με αυτοκτονικές τάσεις. Επιπλέον είναι δεδομένο πλέον πως υπάρχουν τεράστιες συνέπειες και στην μαθητική επίδοση. Εξαιτίας της συνεχούς αναπαραγόμενης βίας στα σχολεία, που αρκετές φορές πηγάζει και από την απόδοση του νέου, τα θύματα οδηγούνται στο να παρατήσουν το σχολείο ή έστω να το μισήσουν. Συνεπώς το άτομο νιώθει ανίκανο να ανταπεξέλθει (λανθασμένα) και έτσι υποχρεώνει τον εαυτό του να αντιδράσει κυρίως με την φυγή του. Τέλος, είναι απαραίτητο να γίνει αναφορά στο γεγονός πως ο μεγαλύτερος “νυν” θύτης, είναι το μεγαλύτερο “πρώην” θύμα. Αυτή η πρόταση είναι τόσο μικρή και όμως κρύβει τόσες μεγάλες αλήθειες. Ένα άτομο, και κυρίως ένας νέος, που έχει βιώσει βίαιες καταστάσεις στην ζωή του είναι απολύτως λογικό να τις εξωτερικεύσει το ίδιο στην πορεία της ζωής του, προκειμένου ίσως να πείσει τον εαυτό του πως είναι ισχυρός. Για αυτόν τον λόγο το φαινόμενο της βίας είναι ένας φαύλος κύκλος που ποτέ δεν τελειώνει, ποτέ δεν κλείνει.

          Ο ασταθής χαρακτήρας του νέου σίγουρα δικαιολογεί πολλά φαινόμενα και ποικίλες συμπεριφορές. Ωστόσο ορισμένες φορές, που καταπατώνται τα όρια, το να θέτεις ως δικαιολογία το αθώο της ηλικίας ( καθόλου αθώο πλέον) είναι απολύτως λανθασμένο. Η βία είναι ένα φαινόμενο επίκαιρο και απαιτεί σωστή διαχείριση από ανώτερους θεσμούς όπως το σχολείο. Μόνο έτσι θα υπάρξει η ορθή καταπολέμηση και εξάλειψη του ζητήματος προκειμένου ο νέος να μην πλήττεται ποικιλοτρόπως.     

 

                                                                                                                    Βασίλης Ούτρας